Post-Armenia Blues

Nathalie Kazandjian aka Nat K
(Canada, AVC ‘ 12)

The ‛Welcome Home Natty’ poster along with friends and family were what greeted me as I made my way past the Arrival gates of the Montreal Trudeau Airport. In that instant, I felt pretty good about coming home. However, as the days went by, the post-Armenia blues violently kicked in as soon as I found myself doing the same old things I used to do. Suddenly, things that seemed so familiar felt foreign and strange. It was a whole new culture shock but it was real and unfortunately, there wasn’t much I could do about it. The problem was not coming home to friends and family. The problem itself was leaving Armenia. For the little bit that I was back, I couldn’t even look at my photos nor talk about it for fear of being overcome with even more heartbreak and anguish than I already felt. I missed everything and everyone that belonged to my life in Armenia.

Before I know it, I found myself longing for Armenia. I missed waking up every morning to hearing my host mother say “ Parev parev garmir arev siroon jan”. I missed walking down 58 district to catch the marshrutka, 100 drams in hand and giving my regular Parev to the locals. I missed walking home from work and being greeted by the cutest little munchkins from my neighborhood showering me with hugs and kisses. I missed finishing the night off with a nice cup of MacCoffee alongside my host sisters while watching Armenian soap operas. I missed staying up with Nvartig, my baby host sister, till late at night drawing, coloring, playing cards, checkers, chess and teaching her English. I missed going to Ponchig Monchig and ordering a ridiculous amount of food. I missed going to the khorovadz place near the OLA center and engaging into a 45 minute conversation with the cook each and every time. I missed getting a ridiculous amount of daily texts and reminders from Allegra. I missed joining my Armenian brothers and sisters over weekend excursions. I missed running in the SAS supermarket and yelling like a crazy person “where’s the Ttvaser ?” before boarding our marshrukta to head back home. As well, as Heeng dzap, Marshrukta 9, besties crew, whatever your face, tracking down wifi, Le Cafe and Sevan’s inspirational speeches among many other things.

The desire to connect to people and the joy of making the connection was life affirming. The physical intensity of the excursions was invigorating. The time walking alone, listening to my own footsteps, sitting in the marshrukta watching the sunset, gazing at the stars was refreshing. Most of all, I long for the way I felt when I was in the Motherland. I felt alive, free, inspired and grateful. Man oh man does Armenia have a way with you. Each and every day there was a goal and an accomplishment that could be measured in different ways: in kilometers, in hugs, in the number of times I laughed out loud.

Although I was only gone for two months and while nothing has changed at home, everything has changed within me. Living in Armenia, gave me a deep appreciation of my life – where I live, where I work, my family and my friends. It also made me appreciate things that we too often take for granted such as the power of a touch, a smile, a kind word, a listening ear, weeping eyes, all of which have the potential to turn a life around.

To travel to Armenia is to truly take a journey within yourself. When we leave the comfort of home and everything that we have grown to be accustomed to, we often live more simply, with no more possessions than we can carry. We tend to surrender ourselves by becoming much more accepting to the twists, turns and little surprises that life has to offer. I came to Armenia searching for answers. Instead, I left in search of better questions. Sometimes, the unexpected is just what is needed to put life into perspective.

So here I am, back to my same old routine of stop and go, impatiently waiting to graduate just to start a new adventure. All the while feeling nostalgic about my time in Armenia which can feel heavier than the far too many pounds gained abroad.

When I think about it, perhaps the post-Armenia blues is something you can never truly let go of. For it that where we love is home, home that our feet may leave, but not our hearts.

To sign off, I simply cannot say goodbye to those whom I have grown to love, for the memories we have made will last a lifetime and never a goodbye. None of this would have been possible without Birthright Armenia & Armenian Volunteer Corps. For those of you who are thinking of joining the program, I encourage you to take a leap and go for it. Armenia 2012 always in my heart.


Մայր Հայաստան (Посвящается моей маме)

Victoria Davydova
(Saint-Petersburg, Russia)

Посвящается моей маме

Մայր Հայաստան

Мы часто сравниваем Родину с матерью. Но задумываемся ли о том, с чем это связано?

Многие могут объяснить это тем, что Родина, родная страна, в которой мы выросли это тот же самый родной дом, где мать заботилась, воспитывала и ругала нас за проступки.

Однако какое количество из нас озвучит обязанности перед Родиной в соответствии с долгом  перед нашими Матерями?

Почему мы так критичны к стране, которая дала наше начало, забывая в этот момент, что если Армения – наша Мать, то ведь какой бы ни была Ваша мама – Вы все равно любите ее.

Родителей не выбирают, Родину тоже? Достаточно ли просто любить Армению безо всяких тому подтверждающих действий?

Вы можете сказать, что любите Вашу родную Маму, безумно скучаете по ней и считаете ее лучшей, в то время как даже забыли, как она выглядит, все ли с ней хорошо, не звоните и не приезжаете ее навестить, чем то помочь, посмотреть в глаза и подержать за руку?

Вряд ли такую любовь можно назвать настоящей.

Вы скажете: «Армения отвергла нас; там невозможно жить; я не могу выносить местный менталитет» и т.д.

Но будьте честны, разве Вы никогда не ругались с родителями? Разве Вы никогда не злились на родную Маму? Разве не причиняла она Вам как физическую, так и душевную боль с самого детства?

Ваш ответ будет: «Это все было в рамках воспитания».

Тогда примите все то, что Вы считаете плохим в Армении – элементом воспитания Вашего духа, характера, силы воли. Примите, и даже если кто-то будет Вас оскорблять, считайте, что это всего лишь слова Вашей Матери в пылу гнева.

Протяните руку Армении, как если бы Вы это сделали в случае примирения с Мамой, сделайте первый шаг, забыв все старые обиды, обнимите Вашу Родину искренне, как обнимаете родную Мать. И вы почувствуете, что между вами больше нет недопонимания, потому что только материнское сердце может прощать, не оставляя сомнений.

В завершении я бы хотела привести небольшую легенду, которую в детстве мне рассказала моя бабушка:

Когда то один юноша влюбился в жестокую девушку и был готов ради нее на все.

Но однажды она спросила его:

-В самом деле, ты любишь меня?

На что он ответил:

– Да, конечно, я люблю тебя больше своей жизни!
– Если так, то, что ты готов отдать мне?
– Все что захочешь, я готов отдать тебе все, что у меня есть!
– Тогда принеси мне сердце своей матери!
– Как? Но ведь, ты просишь меня о невозможном?!
– Значит, ты не любишь меня так сильно, уходи и не возвращайся без того, что я попросила.

Бедный парень ушел от нее в печальном настроении, ведь он не мог осуществить ее желания… Таким он пришел домой. Мать, увидев же его грусть, спросила, в чем дело.

– Понимаешь мама, я влюблен в одну красивую девушку, я люблю ее больше жизни, но она не хочет быть со мной…
– Почему?
– Ей нужно твое сердце в доказательство моей любви…
– Раз так сынок, то возьми его, ведь я твоя мама, и больше всего на свете я хочу твоего счастья.

И он забрал сердце матери и направился к своей любимой. Юноша был так рад тому, что девушка наконец будет с ним, что бежал как ошалелый и споткнулся о камень. Когда он упал, сердце выкатилось из его рук… И вдруг в тот момент он услышал голос, который исходил от вырванного сердца его Матери:

“Джан, сынок, ты упал? Тебе больно? Ес ко цавет танем”
(с армянского:  “я заберу твою боль себе”)

И только тогда он понял, что потерял в своей жизни, и что самым заботливым может быть лишь сердце матери.

Նվիրվում է մայրիկիս

Մայր Հայաստան

Մենք հաճախ ենք համեմատում հայրենիքը մոր հետ: Սակայն մտածու՞մ ենք արդյոք, թե դա ինչով է պայմանավորված: Շատերը կարող են դա բացատրել այն փաստով, որ Հայրենիքը, այն երկիրը, ուր մենք ծնվել-մեծացել ենք, դա այն նույն հարազատ տունն է, որտեղ մեր մայրը հոգ է տարել մեր մասին, դաստիարակել է մեզ ու բարկացել հարկ եղած դեպքում:  Սակայն մեզնից քանի՞սն են կատարում պարտականությունները Հայրենիքի նկատմամբ նույն կերպ, ինչպես հարազատ մայրերի նկատմամբ:

Ինչու՞ ենք մենք այդքան քննադատաբար վերաբերվում մի երկրի, որը տվել է մեզ սկիզբ, ինչու՞ ենք այդ պահին մոռանում, որ եթե Հայաստանը մեր մայրն է, ապա ինչպիսին էլ լինի մայրը, դուք միևնույն է սիրում եք նրան:

Ծնողներին չեն ընտրում, Հայրենիքը նույնպե՞ս: Բավակա՞ն է արդյոք միայն սիրել Հայաստանը առանց դա փաստող որևէ քայլերի:

Դուք կարող եք ասել, որ սիրում եք ձեր հարազատ մայրիկին, անսահման կարոտում եք նրան ու միայն լավն եք ցանկանում, մինչդեռ իրականում մոռացել եք, թե նա ինչ տեսք ունի, լավ է արդյոք, մինչդեռ չեք զանգում նրան ու չեք այցելում, որ ինչ-որ բանով գոնե օգնեք, նայեք աչքերին ու բռնեք ձեռքը… Դժվար թե այդպիսի սերը կարելի է իսկական համարել:

Դուք կասեք. «Հայաստանը մեզնից երես է թեքել, այնտեղ հնարավոր չէ ապրել, ես տանել չեմ կարողանում տեղի մտածելակերպը» ու էլի նման բաներ:  Բայց եկեք ազնիվ լինենք. արդյոք դուք երբևէ չե՞ք վիճել ծնողների հետ, երբևէ չե՞ք բարկացել ձեր մոր վրա, արդյո՞ք նա մանկուց ի վեր ձեզ երբևէ ֆիզիկական ու հոգեկան ցավ չի պատճառել: Ձեր պատասխանը կլինի. «Այդ ամենը դաստիարակության մի մասն էր»:

Այդ դեպքում այն ամենն, ինչ դուք Հայաստանում համարում եք վատ, ընկալեք որպես ոգու, կամքի, բնավորության կոփման ու դաստիարակության մի մաս: Ընկալեք դա այդպես, ու նույնիսկ եթե ձեզ ինչ-որ մեկը վիրավորի, թող դա ձեզ թվա մոր բարկության պես մի բան:

Ձեռք մեկնեք Հայաստանին, ասես դա մոր հետ հաշտվելու մի քայլ լինի: Դուք արեք այդ առաջին քայլը, մոռացեք հին ցավերը, ի սրտե գրկեք ձեր Հայրենիքը, գրկեք ինչպես հարազատ մորը կգրկեիք: Ու դուք կհասկանաք, որ Ձեր միջև չհասկացված բաներ չեն մնա, որովհետև միայն մայրական սիրտը կարող է ներել, ներել առանց երկմտանքի:

Every Which Way But Down

Patrick Bairamian
(Los Angeles, USA)

How would you feel if your mother lost her job, a natural disaster destroyed your home, your father left you during those two crisis’, she had to take care of you when she had no money or home to raise you in, and on top of all that, both sides of your family refused to talk to you or help you in any situation? Our mother, Armenia, who suffered an economic collapse, earthquake, volatile fever of war, and closed trade along her two longest borders, was in this situation twenty years ago. Twenty years ago, she should have given up. She had no reason to build again, try again, live again. But she didn’t give up. She faltered, she stumbled to regain balance, and limped forward, and carried on. She then started to rebuild. She rose up and reached out. She rose up and began to breathe. But she was tired…she is still tired.

These people, our people, aren’t lazy, scared of oligarchs, against change, against societal evolution, modernization…essentially, a fresh start. When you search beyond the facade of their daily lives, and look past the leaking pipes of their apartment, broken roads to their village, simple meals of bread and cheese, you see that there hangs a heavy burden on our people. Since twenty years after our independence as a stand alone country, we (Diasporans) are expecting too much of a nation in repair. They aren’t broken, they aren’t weak. Give a man a reason to fight here and he will until his death. But,we, expect Western standards of living, governance, and civility, yet few are willing to implement these ideals in the country , and with the people they criticize daily for their lack of XYZ. The people, this country, is exhausted. Not of their potential, not of their resources, but of their hope.

The country isn’t in the dark, but some issues are. And these are issues which the Diaspora can help shed light on. Sure, the country is 20 years old, and we understand it’s still trying. But know that for longer than 20 years, the people, the country, has existed, preserved and maintained its identity for over 3000 years. That’s quite the information stream and burden on the people. It’s time to debunk all the rumors, and be present in this country. It’s time to reinspire the troops with the roar of our freedom to the drumbeat of our heritage. We’ve taken the country back, now we must be present in its refinement.

We fought for our independence, now we have it. But if we aren’t present in the independent state that we have fought for, and continue to fight for from our adopted citizenships, how can we garner the change we all expect to be here when we land at Zvartnots in the succulent Summers, wonderland Winters, blooming Springs, and majestic Falls? There is a need for presence here, and the provinces, the cities, the villages, the nation, and most importantly the people – need it. What can presence do though? Money is all that can change anything in this country, isn’t it? Continue reading